Vanuit de praktijk komt geregeld de vraag op of een vennootschap zich kan verplaatsen naar een ander land, waarbij het bestaan van de vennootschap niet zal worden beëindigd en de vennootschap zal worden beheerst door het recht van de staat waar zij zich wenst te vestigen. Het Nederlandse recht voorziet (nog) niet in formele wetgeving ten aanzien van de verplaatsing van de zetel van een rechtspersoon naar een andere jurisdictie waarbij tevens het op de rechtspersoon van toepassing zijnde recht verandert.

Grensoverschrijdende omzetting houdt in dat de rechtsvorm en de nationaliteit (het toepasselijke recht) van de vennootschap wijzigen, maar dat de vennootschap wel blijft voortbestaan en haar rechtspersoonlijkheid behoudt.

Het Europese Hof van Justitie (HvJ EU) heeft in 2008 (NJ 2009/202, Cartesio Oktató es Szolgáltató) beslist dat grensoverschrijdende zetelverplaatsing – en daarmee omzetting in een rechtspersoon naar het recht van een andere lidstaat – binnen de Europese Unie en Europese vrijhandelszone moet kunnen plaatsvinden, indien de lidstaat van inreis een – interne – conversie of omzetting toestaat, tenzij een dwingende reden van algemeen belang daaraan in de weg staat.

Op 12 juli 2012 heeft het HvJ EU zich uitgesproken over de eisen die een lidstaat waar een vennootschap zich wil vestigen mag stellen (NJ 2012/581, VALE Épitési). De lidstaat van inreis mag de bepalingen van zijn nationale recht inzake binnenlandse omzettingen toepassen die de oprichting en werking van een vennootschap regelen.

Sinds het voornoemde Cartesio-arrest (en Vale-arrest) wordt algemeen aangenomen dat grensoverschrijdende zetelverplaatsing mogelijk is. Een wettelijke (nationale) regeling ontbreekt echter, zodat, hoewel de zetelverplaatsing mogelijk is, er geen duidelijkheid bestaat omtrent de te volgen procedure.

Op 25 oktober 2017 heeft het HvJ EU zich wederom uitgelaten omtrent de mogelijkheid van grensoverschrijdende zetelverplaatsing (C-106/16, Polbud – Wykonawstwo). Een Poolse vennootschap wenst zich te verplaatsen naar Luxemburg. Het nationale Poolse recht eist echter dat voor uitschrijving uit het lokale handelsregister de vennootschap de liquidatieprocedure moet doorlopen. Aldus kan een vennootschap naar Pools recht, weliswaar in beginsel haar statutaire zetel naar een andere lidstaat dan de Republiek Polen verplaatsten zonder haar rechtspersoonlijkheid te verliezen, maar indien zij een dergelijke verplaatsing wenst te doen, kan zij doorhaling uit het Poolse handelsregister slechts verkrijgen indien haar vermogen is geliquideerd. Het HvJ EU oordeelde dat deze nationale beperking, die overigens niet geldt voor nationale omzettingen, in strijd is met de vrijheid van vestiging overeenkomstig artikel 49 VWEU.

Uit uitspraken van het HvJ EU blijkt dat lidstaten grensoverschrijdende omzetting van vennootschappen binnen Europa moeten toestaan, hetgeen door deze laatste uitspraak wordt bestendigd. Op basis van voormelde arresten van het HvJ EU en met het voorontwerp van het wetsvoorstel voor grensoverschrijdende omzetting als leidraad is een aantal omzettingen geëffectueerd, ook door specialisten uit ons legal team.

Indien u informatie wenst of de mogelijkheden van een grensoverschrijdende omzetting wilt onderzoeken neem dan contact op met Freerk Volders (partner, notaris) of Suzanne van Rooij (kandidaat-notaris).

Meijburg Legal
november 2017